Ten materiał jest częścią SIGMA HUBS – systemu eksperckich centrów wiedzy SIGMA FRESH. Każdy HUB łączy zweryfikowane informacje naukowe, opracowania ekspertów, praktyczne zalecenia żywieniowe oraz produkty powiązane z danym zagadnieniem.

Układ krążenia - jakie składniki odżywcze wspierają zdrowie serca

Papryka, marchew i oliwa dostarczają karotenoidów oraz polifenoli, które są związane z ochroną naczyń krwionośnych i wspieraniem prawidłowego funkcjonowania układu krążenia

Papryka, marchew i oliwa extra virgin należą do produktów bogatych w karotenoidy, polifenole oraz jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Składniki te są intensywnie badane pod kątem ich roli w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz wspieraniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego.
blank

prof. dr hab. Ewelina Hallmann

Katedra Żywności Funkcjonalnej i  Ekologicznej, SGGW

Wszystkie treści w tym HUB-ie zostały opracowane pod nadzorem merytorycznym prof. dr hab. Eweliny Hallmann i są regularnie aktualizowane zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej.

Układ krążenia
Serce
Karotenoidy
Polifenole
Papryka
Oliwa
1

Najważniejsze wnioski

W artykule opracowanym przez prof. dr hab. Ewelinę Hallmann (SGGW) wskazano, że papryka czerwona zawiera 10–45 mg karotenoidów/100 g, marchew – 8–12 mg beta-karotenu/100 g. Metaanaliza Aune et al. (International Journal of Epidemiology 2017, ponad 100 badań kohortowych) wykazała istotną odwrotną zależność między spożyciem warzyw i owoców a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Nowsze badanie Han et al. (Frontiers in Nutrition 2024, n=3847) potwierdziło, że wyższy poziom karotenoidów w surowicy wiąże się z niższym ryzykiem zgonu z przyczyn CVD. EFSA: witamina E chroni lipidy krwi przed stresem oksydacyjnym.
2

Szybkie odpowiedzi

Karotenoidy i polifenole należą do najlepiej przebadanych związków bioaktywnych związanych ze zdrowiem układu krążenia.
Karotenoidy to naturalne barwniki roślinne o właściwościach przeciwutleniających.
Polifenole pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.
Dodatek oliwy zwiększa biodostępność karotenoidów obecnych w warzywach.
Stres oksydacyjny może wpływać na funkcjonowanie naczyń krwionośnych i komórek organizmu.
Papryka, marchew, pomidory i buraki należą do ważnych źródeł karotenoidów.
3

Kluczowe składniki

Papryka

Źródło karotenoidów i witaminy C

Marchew

Źródło β-karotenu i innych karotenoidów

Oliwa extra virgin

Źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i polifenoli

Karotenoidy

Związki o właściwościach przeciwutleniających

Polifenole

Ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym
4

Ostrzeżenia i bezpieczeństwo

Uwaga: treści edukacyjne — nie zastępują konsultacji lekarskiej.

Źródło karotenoidów i witaminy C|Źródło β-karotenu i innych karotenoidów|Źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i polifenoli|Związki o właściwościach przeciwutleniających|Ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym
5

Artykuł ekspercki

Papryka i marchew są bogatym źródłem karotenoidów. Badania pokazują, że wyższe stężenie karotenoidów we krwi wiąże się z korzystniejszym profilem zdrowotnym oraz niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych

EFSA – Vitamin E contributes to the protection of cells from oxidative stress

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Polifenole obecne w oliwie extra virgin pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, ograniczają utlenianie cholesterolu LDL i wspierają prawidłowe funkcjonowanie śródbłonka naczyń

Polifenole i zdrowie układu krążenia – dane naukowe

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Dodatek oliwy extra virgin zwiększa biodostępność karotenoidów obecnych w papryce i marchwi, dzięki czemu organizm może skuteczniej wykorzystać ich właściwości biologiczne

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Badania populacyjne wykazały, że osoby z wyższym stężeniem karotenoidów i polifenoli we krwi częściej charakteryzują się korzystniejszym profilem lipidowym, prawidłowym ciśnieniem tętniczym i lepszym stanem układu krążenia.

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Codziennie warto spożywać kolorowe warzywa, takie jak papryka, marchew, pomidory i buraki, najlepiej z dodatkiem oliwy extra virgin, np. w postaci sałatek lub pieczonych warzyw.

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

“Choroby układu krążenia pozostają jedną z głównych przyczyn przedwczesnej śmierci na świecie, dlatego coraz większą uwagę poświęca się roli codziennej diety w profilaktyce kardiometabolicznej. Szczególne zainteresowanie badaczy budzą karotenoidy i polifenole – naturalne związki bioaktywne obecne przede wszystkim w warzywach i owocach. Liczne badania wskazują, że wyższe spożycie produktów bogatych w te związki wiąże się z korzystniejszym profilem zdrowotnym oraz mniejszym ryzykiem występowania zaburzeń metabolicznych i sercowo-naczyniowych.

W badaniach dostępnych w literaturze naukowej wykazano, że wyższe stężeniem likopenu w surowicy było bezpośrednio związane z obniżaniem ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych u osób z zespołem metabolicznym. Wyższe stężenia karotenoidów wiązały się z korzystniejszym profilem zdrowotnym układu krążenia [1]. W innych badaniach przekrojowych obejmujących 1350 osób wykazano, że wyższe stężenia karotenoidów w surowicy były związane z korzystniejszymi markerami sercowo-naczyniowymi, m.in. ciśnieniem tętniczym, profilem lipidowym i markerami isulinooporności. Autorzy podsumowali, że wyższe stężenie karotenoidów we krwi wiązały się z lepszym profilem ryzyka chorób układu krążenia [2]. W badaniu, z 2023 roku przeprowadzonym z udziałem 275 osób z zaburzeniami metabolicznymi, wykazano, że wyższy poziom karotenoidów i polifenoli we krwi wiązał się z lepszym stanem układu krążenia. Karotenoidy i polifenole wspierają zdrowe serce poprzez ochronę naczyń krwionośnych i zmniejszanie stresu oksydacyjnego [3]. Te związki neutralizują wolne rodniki, zapobiegają utlenianiu cholesterolu LDL i poprawiają elastyczność naczyń [4].

W moich analizach potwierdziłam, że regularne spożycie warzyw bogatych w te składniki (papryka, marchew, pomidory, buraki) realnie wpływa na parametry sercowo-naczyniowe. Dodatek oliwy lub innych tłuszczów roślinnych zwiększa ich biodostępność, co jest kluczowe dla pełnego efektu ochronnego. Praktycznie oznacza to, że codzienne talerze z dużą ilością kolorowych warzyw – np. sałatka z papryki, pomidorów, oraz pieczonej marchwi z oliwą – to prosty sposób na przygotowanie pysznego dania wspierającego pracę serca. Osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi, jak tez podwyższonym ciśnieniem powinny szczególnie sięgać po takie sałatki. Dla całej rodziny jest to bezpieczna i smaczna profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych.

W tym artykule omówiono rolę karotenoidów i polifenoli w utrzymaniu zdrowia układu krążenia, przedstawiono wyniki badań własnych oraz praktyczne wskazówki dotyczące komponowania diety wspierającej zdrowie serca. Przedstawione badania wskazują, że regularne spożywanie warzyw bogatych w te związki bioaktywne może stanowić wartościowy element diety sprzyjającej prawidłowemu funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego.”

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

6

Podsumowanie praktyczne

Co warto zapamiętać?

Codziennie spożywaj różnorodne kolorowe warzywa, takie jak papryka, marchew i pomidory. Łącz je z oliwą extra virgin, aby zwiększyć biodostępność karotenoidów i wzbogacić dietę w polifenole.
7

Mity vs fakty

MIT

Tylko leki wpływają na zdrowie układu krążenia.

FAKT

Dieta jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki chorób układu krążenia.

Źródło: EFSA – Polyphenols and cardiovascular health
MIT

Oliwa jest zbyt kaloryczna, aby była zdrowa dla serca

FAKT

Oliwa extra virgin dostarcza polifenoli i jednonienasyconych kwasów tłuszczowych wspierających zdrowie serca.

Źródło: Han et al. 2024
MIT

Warzywa nie mają znaczenia dla profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych.

FAKT

Regularne spożywanie warzyw bogatych w karotenoidy i polifenole wiąże się z korzystniejszym profilem sercowo-naczyniowym.

Źródło: Di Pietro et al. 2020
8

Źródła naukowe

Impact of Serum Carotenoids on Cardiovascular Mortality Risk in Middle-Aged and Elderly Adults with Metabolic Syndrome

cohort study
Han J. et al. · Frontiers in Nutrition 2024
Zobacz publikację →

Association between Biomarkers of Cardiovascular Diseases and the Blood Concentration of Carotenoids among the General Population without Apparent Illness

cross-sectional study
Matsumoto M. et al. · Nutrients 2020
Zobacz publikację →

Plasma Carotenoids and Polyphenols and Their Association with Metabolic Syndrome: The Need for Nutritional Interventions

observational study
Białkowska A. et al. · Antioxidants 2023
Zobacz publikację →

Role of Polyphenols and Carotenoids in Endothelial Dysfunction: An Overview from Classic to Innovative Biomarkers

review
Di Pietro N. et al. · Oxidative Medicine and Cellular Longevity 2020
Zobacz publikację →
blank
Zdrowe serce

Odkryj produkty dla tej potrzeby

Przygotowaliśmy miejsce, w którym znajdziesz produkty powiązane z tym hubem i łatwiej dobierzesz składniki do swoich potrzeb.

Powiązane huby

Koszyk (0 items)
Koszyk (0 items)

Wszystkie filtry

Wzmocnij
Wzmocnij
Popraw
Popraw
Stosuj Protokół
Stosuj Protokół