Ten materiał jest częścią SIGMA HUBS – systemu eksperckich centrów wiedzy SIGMA FRESH. Każdy HUB łączy zweryfikowane informacje naukowe, opracowania ekspertów, praktyczne zalecenia żywieniowe oraz produkty powiązane z danym zagadnieniem.

Wydolność - jakie składniki odżywcze wspierają aktywność fizyczną

Buraki dostarczają azotanów, które uczestniczą w produkcji tlenku azotu wspierającego przepływ krwi, dostarczanie tlenu do mięśni i wydolność organizmu

Buraki należą do najbogatszych źródeł azotanów w diecie. Związki te mogą być przekształcane do tlenku azotu (NO), który uczestniczy w regulacji przepływu krwi i dostarczaniu tlenu do pracujących mięśni podczas wysiłku fizycznego.
blank

prof. dr hab. Ewelina Hallmann

Katedra Żywności Funkcjonalnej i  Ekologicznej, SGGW

Wszystkie treści w tym HUB-ie zostały opracowane pod nadzorem merytorycznym prof. dr hab. Eweliny Hallmann i są regularnie aktualizowane zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej.

Wydolność
Buraki
Azotany
Tlenek azotu
Aktywność fizyczna
Krążenie
1

Najważniejsze wnioski

W artykule opracowanym przez prof. dr hab. Ewelinę Hallmann (, SGGW) wskazano, że burak czerwony zawiera 1500–2800 mg azotanów/kg świeżej masy. Metaanaliza Gao et al. (JISSN 2021, 80 badań) wykazała, że azotany obniżają koszt tlenowy wysiłku i poprawiają wydolność wytrzymałościową poprzez mechanizm: azotany → tlenek azotu → rozszerzenie naczyń.
2

Szybkie odpowiedzi

Buraki dostarczają azotanów uczestniczących w produkcji tlenku azotu.
Azotany to naturalnie występujące związki obecne m.in. w warzywach korzeniowych.
Tlenek azotu pomaga rozszerzać naczynia krwionośne i wspiera przepływ krwi.
Badania wskazują, że sok z buraka może obniżać koszt tlenowy wysiłku i wspierać wydolność organizmu.
Oliwa i inne oleje roślinne mogą dostarczać kwasów tłuszczowych wspierających regenerację organizmu po wysiłku.
Najczęściej rekomenduje się spożycie buraków lub soku z buraka około 2–3 godziny przed wysiłkiem.
3

Kluczowe składniki

Burak

Naturalne źródło azotanów

Sok z buraka

Skoncentrowane źródło azotanów dietetycznych

Azotany

Prekursory tlenku azotu

Oliwa

Element wspierający biodostępność składników odżywczych i dostarczający tłuszczów roślinnych

Polifenole

Związki o właściwościach przeciwutleniających
4

Ostrzeżenia i bezpieczeństwo

Uwaga: treści edukacyjne — nie zastępują konsultacji lekarskiej.

Treści edukacyjne mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady lekarskiej ani dietetycznej.
5

Artykuł ekspercki

Buraki są bogatym źródłem azotanów, które w organizmie mogą być przekształcane do tlenku azotu (NO).

EFSA – Health claims related to nitrates and blood flow

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Tlenek azotu uczestniczy w rozszerzaniu naczyń krwionośnych, poprawiając przepływ krwi oraz dostarczanie tlenu i składników odżywczych do mięśni podczas wysiłku.

Azotany a produkcja tlenku azotu

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Badania naukowe wskazują, że spożywanie soku z buraka może obniżać koszt tlenowy wysiłku oraz wspierać wydolność fizyczną, szczególnie w dyscyplinach wytrzymałościowych.

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Buraki dostarczają również polifenoli o właściwościach przeciwutleniających, które mogą wspierać organizm w odpowiedzi na wysiłek fizyczny.

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

Włączenie buraków oraz oliwy do codziennej diety może stanowić element żywienia wspierającego aktywność fizyczną i zdrowie układu krążenia.

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

“W badaniach nad sokiem z buraków i ich wpływem na wydolność fizyczną wykazano, że azotany obecne w warzywach korzeniowych mogą przekształcać się do tlenku azotu (NO). Zwiększona produkcja NO prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co poprawia przepływ krwi do mięśni oraz zwiększa dostarczanie tlenu i składników odżywczych podczas wysiłku [1].

Badania pokazują, że suplementacja sokiem z buraka może obniżać koszt tlenowy wysiłku, dzięki czemu organizm zużywa mniej energii przy tej samej intensywności ćwiczeń. W efekcie może to prowadzić do poprawy wydolności, wydłużenia czasu do wyczerpania oraz zwiększenia efektywności treningu, szczególnie w sportach wytrzymałościowych.
W badaniach naukowych wykazano, że połączenie buraków z olejami roślinnymi (dostarczającymi omega-3) działa synergicznie – omega-3 dodatkowo zmniejszają stan zapalny po treningu [2]. Dzięki temu organizm szybciej regeneruje się po intensywnym wysiłku. Sok z buraków zawiera dodatkowo liczne polifenole o działaniu przeciwzapalnym i przeciwutleniającym. Praktycznie polecam wypić sok z buraka lub zjeść porcję pieczonych buraków około 2–3 godziny przed treningiem. Taki posiłek daje zauważalny wzrost wydolności i zmniejsza odczuwane zmęczenie. Osoby trenujące bieganie, kolarstwo czy crossfit szczególnie docenią ten efekt. Dla osób starszych regularne sięganie po buraki wspiera ogólną kondycję krążeniową i codzienną aktywność [3].

W artykule przedstawiono wyniki badań porównujących wybrane warzywa pod względem zawartości związków bioaktywnych i azotanów oraz omówiono ich potencjalne znaczenie dla wydolności fizycznej organizmu. Przedstawiono również praktyczne wskazówki dotyczące komponowania posiłków wspierających aktywność fizyczną i codzienną sprawność. Wyniki badań wskazują, że regularne włączanie do diety buraków oraz oliwy może stanowić wartościowy element żywienia osób dbających o dobrą kondycję i wydolność organizmu.”

Autorem opracowania merytorycznego jest prof. dr hab. Ewelina Hallmann. Więcej o autorce

6

Podsumowanie praktyczne

Co warto zapamiętać?

Spożywaj porcję pieczonych buraków lub szklankę soku z buraka około 2–3 godziny przed treningiem. Łącz warzywa z oliwą lub innymi źródłami tłuszczów roślinnych w ramach zbilansowanej diety wspierającej aktywność fizyczną.
7

Mity vs fakty

MIT

Wydolność zależy wyłącznie od treningu

FAKT

Na wydolność wpływają zarówno trening, jak i sposób żywienia.

Źródło: Journal of the International Society of Sports Nutrition 2021
MIT

Tylko suplementy mogą poprawiać osiągi sportowe

FAKT

Azotany zawarte w burakach, szpinaku i rukoli są metabolizowane w organizmie do tlenku azotu (NO), który rozszerza naczynia krwionośne i zwiększa dostarczanie tlenu do mięśni podczas wysiłku — efekt potwierdzony w licznych badaniach klinicznych.

Źródło: Global Journal of Health Science 2020
MIT

Buraki są zwykłym warzywem bez znaczenia dla sportowców

FAKT

Buraki zawierają 250–300 mg azotanów na 100 g produktu i są jednym z najbadaniejszych naturalnych ergogenicznych składników żywności — ich wpływ na wydolność aerobową i ekonomikę wysiłku jest udokumentowany metaanalizami.

Źródło: Food & Function 2021
8

Źródła naukowe

Relationship Between Long-Term Beetroot Juice Supplementation and Hematological Parameters in Elite Fencers – A Pilot Study

pilot study
Mizera O. et al. · Global Journal of Health Science 2020
Zobacz publikację →

The Effects of Low-Ratio n-6/n-3 PUFA on Biomarkers of Inflammation: A Systematic Review and Meta-Analysis

systematic review & meta-analysis
Wei Y. et al. · Food & Function 2021
Zobacz publikację →

The Effects of Dietary Nitrate Supplementation on Endurance Exercise Performance and Cardiorespiratory Measures in Healthy Adults

systematic review & meta-analysis
Gao C. et al. · Journal of the International Society of Sports Nutrition 2021
Zobacz publikację →
blank
Wydolność fizyczna

Odkryj produkty dla tej potrzeby

Przygotowaliśmy miejsce, w którym znajdziesz produkty powiązane z tym hubem i łatwiej dobierzesz składniki do swoich potrzeb.

Powiązane huby

Koszyk (0 items)
Koszyk (0 items)

Wszystkie filtry

Wzmocnij
Wzmocnij
Popraw
Popraw
Stosuj Protokół
Stosuj Protokół